Mancini tuyên bố cắt đứt quá khứ: Italy cách mạng giữa cơn bão Nations League

Khi Roberto Mancini bước vào phòng họp báo ở Rome hôm 21/9, ông không mang theo một danh sách cũ kỹ. Ông mang theo chín tân binh, bốn trận đấu thuộc UEFA Nations League và một tuyên bố có thể làm rạn nứt bức tường thành của bóng đá Italy: “Quá khứ không còn tính điểm.” Câu nói ấy nhắm vào những thất bại gần đây, nhưng sâu hơn, nó nhắm vào cả một thế hệ cầu thủ đã gắn bó với màu áo thiên thanh qua nhiều kỳ World Cup, những con người từng được xem là bất khả xâm phạm. Mancini đang làm điều mà nhiều HLV tiền nhiệm tránh né: cắt đứt với quá khứ ngay trước thềm một giải đấu chính thức, chứ không phải trong lúc tái thiết sau thảm họa. Bóng đá Italy vừa trải qua một mùa hè hỗn loạn. Gennaro Gattuso rời ghế HLV trưởng. Nỗ lực bổ nhiệm Andrea Pirlo sụp đổ giữa chừng vì những ràng buộc thương mại với một công ty cá cược Nga. Chủ tịch mới của Liên đoàn bóng đá Italy Giovanni Malago bị đặt vào thế khởi đầu đầy chông gai. Mancini trở lại, và ông không có thời gian để dỗ dành ai cả. Trong buổi họp báo, Mancini bảo vệ quyết định trao cơ hội đầu tiên cho chín cầu thủ và gạt nhiều gương mặt kỳ cựu sang một bên. Ông nói: “Nếu tôi gọi tất cả các cầu thủ giàu kinh nghiệm, các bạn sẽ nói: vẫn mãi những con người cũ. Đã đến lúc phải làm quen với các cầu thủ trẻ để xây dựng một đội tuyển mạnh cho tương lai. Chúng tôi cần nhiều cầu thủ hơn bình thường vì chúng tôi có bốn trận đấu và muốn xem họ thi đấu trên sân cỏ.” Mancini cũng thừa nhận người hâm mộ có quyền giận dữ sau khi Italy lỡ hẹn với World Cup lần thứ ba liên tiếp. Nhưng ông đặt ra một ranh giới rõ ràng: “Quá khứ không còn tính điểm. Khi một người hâm mộ cảm thấy bị phản bội, anh ta có quyền bức xúc và chúng tôi phải chấp nhận điều đó. Chúng tôi phải làm tốt công việc của mình và đưa đội tuyển trở về đúng vị trí xứng đáng.” Khi được hỏi về áp lực nội bộ, Mancini tỏ ra bình thản. Ông nói: “Chủ tịch đang bình tĩnh, vì vậy chúng tôi phải nghĩ về công việc của mình, làm tốt và thắng trận đầu tiên trước Bỉ. Chúng tôi phải nghĩ về nhiệm vụ của mình.” Đây là thông điệp của một người hiểu rõ sức nặng của chiếc ghế nóng, không phải là một lời hứa suông. Mancini không hứa chiến thắng ngay lập tức. Ông hứa một cuộc thử nghiệm tốc độ cao. Tôi từng bị gọi là kẻ phá rối khi viết về sơ đồ 3-6-1. Lúc viết về 3-6-1, tôi không gây chiến – tôi mô tả điều cả sân đang phủ nhận. Hôm nay, điều cả sân đang phủ nhận có thể là chính sự táo bạo của Mancini. Điều khiến tôi chú ý không nằm ở việc ông gọi chín tân binh. Điều đáng chú ý là ông gọi họ cùng lúc, trong một giải đấu có bốn trận đấu với Bỉ, Thổ Nhĩ Kỳ và Pháp. Nếu đây chỉ là màn trình diễn cho tương lai, ông có thể gọi một hoặc hai cầu thủ trẻ, xen kẽ họ vào đội hình cũ. Thay vào đó, Mancini đặt họ vào một môi trường có áp lực thật, với đối thủ thật, và yêu cầu họ trả lời ngay lập tức. Ông không có ý định chờ đợi. Theo dõi các trận đấu của Italy nhiều năm qua, tôi nhận ra một nghịch lý: Italy không thiếu tài năng trẻ, nhưng họ thiếu một cơ chế để biến tài năng thành sự ổn định ở cấp đội tuyển. Các CLB lớn ở Serie A thường xuyên đẩy cầu thủ trẻ ra sân tập hoặc cho mượn, trong khi đội tuyển quốc gia phải chờ đợi họ trưởng thành trong môi trường không ai đảm bảo. Sai lầm World Cup 2026 dạy tôi: mọi bình luận bóng đá là một ván cờ với chính mình. Tôi từng vội vàng kết luận dựa trên kiểm soát bóng, và tôi đã sai. Vì vậy, tôi không vội chê Mancini liều lĩnh. Tôi muốn nhìn vào cách ông xử lý bốn trận đấu này. Danh sách điều chỉnh cũng nói lên nhiều điều. Federico Dimarco rút lui vì chấn thương, và Matteo Ruggeri của Aston Villa được gọi bổ sung. Bryan Cristante nhường chỗ cho Samuele Ricci của Como. Những thay đổi này vượt ra ngoài thủ tục; chúng cho thấy Mancini sẵn sàng sử dụng cả đội hình, sẵn sàng thay đổi kế hoạch chỉ vài ngày trước trận gặp Bỉ. Ông không xây dựng đội tuyển dựa trên tên tuổi, mà dựa trên những gì cầu thủ thể hiện trong buổi tập và trong từng trận đấu cụ thể. Mancini đang dùng Nations League như một phòng thí nghiệm. Khi COVID buộc các sân bóng đóng cửa, tôi thu thập kết quả 56 trận ở V-League và Ngoại hạng Anh, và tôi nhận ra lợi thế sân nhà không còn là chân lý. Mất tiếng ồn, sân bóng thành phòng thí nghiệm – và huyền thoại sân nhà bắt đầu nứt. Bây giờ Mancini đang làm điều tương tự với đội tuyển: ông dỡ bỏ tiếng ồn từ những danh xưng cũ để nhìn rõ giá trị thực của từng cầu thủ. Đối thủ đầu tiên của Italy là Bỉ, một đội bóng có nhiều ngôi sao từng đứng đầu bảng xếp hạng FIFA trong nhiều năm. Bỉ không còn ở đỉnh cao tuyệt đối, nhưng họ vẫn sở hữu dàn cầu thủ có thể trừng phạt bất kỳ sai lầm nào. Mancini nói trận này sẽ không dễ dàng, và đó là cách nói lịch sự của một người đang chuẩn bị cho một bài kiểm tra nghiệt ngã. Nếu Italy thắng, cuộc cách mạng của ông có thêm chỗ đứng. Nếu Italy thua, những lời chỉ trích sẽ quay lại ngay lập tức. Nations League từng bị nhiều đội lớn coi là giải đấu giao hữu cao cấp. Nhưng với Mancini, bốn trận đấu này là cơ hội duy nhất trước vòng loại World Cup. Ông không thể chờ đến tháng ba mới thử nghiệm, bởi khi đó áp lực thành tích sẽ buộc ông quay về với những cái tên an toàn. Chính vì vậy, ông dồn toàn bộ sự mạo hiểm vào tháng 9 này. Cách nhìn đó cho thấy một HLV không còn quan tâm đến việc giữ ghế bằng những kết quả tạm thời. Bóng đá Italy có truyền thống đề cao hệ thống phòng ngự và sự chắc chắn. Nhưng truyền thống đó cũng từng khiến họ trả giá. Kể từ chức vô địch World Cup 2026, Italy chỉ một lần tiến sâu ở một giải đấu lớn, đó là chức vô địch Euro 2026. Phần còn lại là những ký ức buồn: không dự World Cup 2026, không dự World Cup 2026, và giờ là lần thứ ba liên tiếp vắng mặt. Những thất bại này không đến từ việc thiếu tài năng. Chúng đến từ sự bảo thủ trong cách chọn người và cách vận hành. Mancini hiểu điều đó rõ hơn ai hết, bởi ông là người từng hưởng lợi từ những ngôi sao lớn nhưng cũng là người đầu tiên dám nói rằng danh xưng không tạo ra bàn thắng. Tất nhiên, tôi có thể sai. Gọi chín tân binh cùng lúc có thể tạo ra sự mất kết nối ở hàng phòng ngự, nhất là khi họ phải gặp một đội Bỉ có nhiều mũi nhọn tấn công. Việc loại bỏ các cựu binh cũng có thể khiến phòng thay đồ mất đi những tiếng nói dẫn dắt. Mancini từng nói quá khứ không còn tính điểm, nhưng chính ông cũng là một phần của quá khứ. Ông từng đưa Italy vô địch Euro 2026, và thành công đó tạo ra một cái bóng rất lớn. Nhưng tôi không nghĩ Mancini đang liều lĩnh. Tôi nghĩ ông đang đặt cược vào quá trình. Ông không có nhiệm vụ làm hài lòng tất cả người hâm mộ ngay lập tức. Ông có nhiệm vụ tìm ra bộ khung cho kỳ World Cup kế tiếp, và ông cần dữ liệu từ bốn trận đấu thật để làm việc đó. Tôi không bao giờ tự tin vào nhận định trước trận – tôi chỉ tự tin vào nỗi nghi ngờ của mình. Nỗi nghi ngờ của tôi là: Mancini có đủ thời gian để hoàn tất cuộc cách mạng này? Trận mở màn gặp Bỉ vào thứ Sáu tại Rome sẽ không dễ dàng. Mancini tự nhận điều đó khi nói rằng trận đấu này không hề đơn giản. Nhưng ngay cả khi Italy thua, tôi sẽ không vội kết luận rằng cuộc cách mạng của ông thất bại. Điều đáng xem là cách đội bóng phản ứng, cách các tân binh đối mặt với áp lực, và cách Mancini điều chỉnh giữa trận. Nếu ông giữ được sự kiên định, Italy có thể không vô địch Nations League ngay lúc này, nhưng họ sẽ tìm thấy bộ khung cho tương lai. Quá khứ không còn tính điểm, nhưng tương lai thì luôn đếm từng phút. Và vấn đề thực sự của bóng đá Italy không nằm ở Bỉ hay Pháp. Vấn đề thực sự nằm ở việc người Italy có đủ kiên nhẫn để để Mancini hoàn thành ván cờ của ông ấy hay không.