Thẻ đỏ sau cú ăn mừng kiểu bắn súng: Abu Farchi, bàn thắng đầu tiên và giới hạn của cảm xúc

Phút 55 tại Linz, Saied Abu Farchi bật cao đón đường tạt và đánh đầu tung lưới Austria. Đó là bàn thắng quốc tế đầu tiên của một cầu thủ 20 tuổi, ở lần thứ hai khoác áo đội tuyển Israel. Cậu chạy về phía cột cờ góc, nhấc nó lên, chĩa về phía khán đài như một khẩu súng và bóp cò. Trọng tài Kabakov rút thẻ vàng thứ hai. Ba phút trước đó, cũng chính Abu Farchi đã nhận thẻ vàng đầu tiên sau một pha phạm lỗi. Cậu rời sân, và Israel chơi thiếu người từ khoảng phút 58 cho tới hết trận. Tỷ số khép lại: Austria 3-1 Israel.

Tôi bắt đầu viết giữa rừng World Cup, nơi tiếng nói của tôi chỉ là một chiếc lá. Nhiều năm sau, tôi vẫn tin rằng những khoảnh khắc dạy tôi nhiều nhất là những khoảnh khắc mà tỷ số không nói lên điều gì. Đây là một trong số đó.

Bối cảnh trước khi mọi thứ vỡ ra

Đây là một trận vòng bảng UEFA Nations League, không phải giao hữu. Israel, đội tuyển thuộc nhóm trung của bóng đá châu Âu, làm khách trên sân của Austria, đội được xếp cao hơn một bậc. Chuyến đi tới Linz vốn đã khó. Một thất bại không khiến ai ngạc nhiên. Thứ khiến người ta phải dừng lại là cách thất bại ấy diễn ra.

Austria mở tỷ số trước. Israel gỡ hòa ở phút 55 bằng pha đánh đầu của Abu Farchi. Đến lúc đó, thế trận vẫn cân bằng theo cách mà một đội cửa dưới mong muốn: chặt, kỷ luật, và đủ sắc để trừng phạt một sai lầm. Rồi tấm thẻ vàng thứ hai xuất hiện, và mọi phép tính đổi thay.

Trong khoảng 35 phút tiếp theo, Israel lùi sâu và dựng một khối phòng ngự thấp với mười người. Austria cầm bóng nhiều hơn, luân chuyển nhiều hơn, nhưng không tìm được đường vào. Phải đến phút 90 và phút 95, họ mới ghi thêm được hai bàn.

Điều thực sự quyết định trận đấu

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi, có một dạng trận mà bảng tỷ số nói dối một cách lịch sự. Đây là một trận như vậy. Chuỗi 1-1 kéo dài 35 phút, rồi vỡ thành 1-2 ở phút 90 và 1-3 ở phút 95, không mô tả một khoảng cách đẳng cấp. Nó mô tả sự mệt mỏi của một đội chơi thiếu người.

Chấn thương chiến thuật ở đây không nằm ở hàng thủ Israel. Nó nằm ở chỗ một cầu thủ 20 tuổi tự tay lấy đi của đội mình một người, trong một trận đấu mà mỗi người đều đếm được. Từ phút 58 trở đi, Israel không còn chơi để thắng. Họ chơi để không thua thêm. Và họ làm điều đó tốt hơn nhiều so với những gì tỷ số gợi ý.

Bàn thắng ở phút 90 mang một tín hiệu chiến thuật quen thuộc: người ghi bàn là Phillipp Mwene, một hậu vệ trái. Khi một hậu vệ biên xuất hiện ở vị trí dứt điểm trong những phút cuối, đó thường là dấu hiệu của một đội đã dồn hết biên lên để khoan vào một khối phòng ngự đã cạn pin. Đường kiến tạo đến từ Paul Wanner. Cần lưu ý rằng chi tiết câu lạc bộ của Wanner và Mwene trong nguồn tin gốc có sự chồng lấn quanh cái tên PSV, và nên được kiểm chứng lại trước khi trích dẫn.

Còn về Abu Farchi: bàn thắng của cậu là một pha đánh đầu từ đường tạt. Hồ sơ dứt điểm trong vòng cấm, không phải mẫu tiền đạo rê bóng hay kiến tạo. Với 15 bàn sau 52 trận chuyên nghiệp, cậu là một tiền đạo trẻ đang ở pha đi lên, nhưng chưa phải một sản phẩm hoàn chỉnh. Ở tuổi 20, cậu vẫn đang được quản lý cho tương lai, không phải cho hiện tại.

Điểm mù của cách kể chuyện

Các tiêu đề gọi đây là một tình huống "kỳ quái". Tôi hiểu vì sao. Một cầu thủ chĩa cột cờ như súng rồi bị đuổi khỏi sân là hình ảnh dễ lan truyền. Nhưng cơ chế đằng sau nó hoàn toàn bình thường: đây là một tấm thẻ vàng thứ hai, không phải thẻ đỏ trực tiếp. Abu Farchi đã bị cảnh cáo ba phút trước đó vì một pha phạm lỗi. Cú ăn mừng chỉ là hành vi thứ hai bị đánh giá là khiêu khích hoặc phản tinh thần thi đấu, và trọng tài Kabakov đã cộng dồn theo đúng luật.

Nói cách khác, không có gì "kỳ quái" trong khâu vận hành. Thứ đáng bàn nằm ở chỗ khác: tính nhất quán của các quyết định liên quan đến màn ăn mừng. Luật 12 của IFAB cho phép trọng tài cảnh cáo hành vi bị coi là khiêu khích, chế giễu hoặc ăn mừng quá mức. Nhưng không có điều khoản nào cấm rõ ràng cử chỉ "bắn súng". Điều đó có nghĩa là cùng một động tác, ở hai trận khác nhau, với hai trọng tài khác nhau, có thể nhận hai kết cục trái ngược. Đấy mới là vấn đề quản trị thật sự, chứ không phải bản thân tấm thẻ.

Và có một câu chuyện lớn hơn bị ánh đèn flash che khuất. Abu Farchi vừa hoàn tất vụ chuyển nhượng trị giá 5 triệu euro từ Maccabi Tel Aviv sang Colorado Rapids, khép lại ngày 1 tháng 9, không phải một thương vụ chạy nước rút ngày cuối kỳ chuyển nhượng. Với một tiền đạo 20 tuổi chưa đá nổi 50 trận đỉnh cao, đây là mức giá trả cho tiềm năng, không phải cho thành tích đã được chứng minh. Đây là mô hình "mua thấp, phát triển, bán lại" quen thuộc của các câu lạc bộ MLS, và nó cho thấy một hành lang phát triển đang hình thành: học viện Israel, rồi MLS, rồi có thể là châu Âu.

Kỳ chuyển nhượng là một bản tình ca dang dở: người đi chưa kịp nói lời từ biệt, người đến đã thấy mình thuộc về. Tấm thẻ đỏ không làm hỏng vụ đầu tư đó. Nó chỉ đổi màu câu chuyện.

Về mặt rủi ro, thiệt hại thể thao ở đây khá gọn: theo thông lệ của các giải đấu UEFA, một tấm thẻ vàng thứ hai gần như chắc chắn đồng nghĩa với án treo giò một trận, ảnh hưởng trực tiếp tới lựa chọn nhân sự của Israel ở trận kế tiếp. Rủi ro tài chính cho Colorado Rapids thì bị chặn trần: 5 triệu euro là khoản chi vừa phải trong hệ thống lương và cơ chế đội hình của MLS, và nó không phụ thuộc vào một tấm thẻ. Thứ đắt hơn là phần hồn: một cầu thủ 20 tuổi vừa ghi bàn quốc tế đầu tiên, ba phút sau tự đẩy mình vào tâm bão truyền thông toàn cầu. Đó là bài toán chăm sóc con người, không phải bài toán kế toán.

Điều còn lại

Người ta gọi họ là cầu thủ, tôi gọi họ là những kẻ mộng du mang giày đinh, đi tìm giấc mơ trong giới hạn của sân cỏ. Một cầu thủ 20 tuổi ghi bàn quốc tế đầu tiên, rồi ba phút sau tự tay đẩy đội mình vào thế khó, rồi ngồi trong phòng thay đồ với một trận thua và một án phạt gần như chắc chắn sẽ đến. Cú ngã không phải điểm kết thúc, mà là chỗ đất trũng để mùa xuân đứng dậy.

Điều đáng theo dõi trong những tháng tới không phải là hình ảnh cột cờ. Mà là việc cậu ấy sẽ trở lại sân như thế nào, và liệu hành lang Israel - MLS - châu Âu có sản sinh thêm những cái tên đi cùng con đường ấy hay không.